Fałszywy telefon z banku w 2026 roku – jak rozpoznać oszustwo i bezpiecznie zareagować

Telefon od osoby przedstawiającej się jako pracownik banku może brzmieć wiarygodnie. Rozmówca zna nazwę banku, posługuje się profesjonalnym językiem, a na ekranie telefonu może pojawić się numer przypominający oficjalną infolinię. Nie oznacza to jednak, że naprawdę dzwoni bank. Oszuści wykorzystują vishing, czyli wyłudzanie informacji podczas rozmowy telefonicznej, oraz spoofing pozwalający podszyć się pod cudzy numer.

Najważniejsza zasada: jeżeli rozmówca wywołuje presję, prosi o dane, kod, instalację aplikacji albo wykonanie przelewu, rozłącz się. Następnie samodzielnie zadzwoń do banku na numer znaleziony na oficjalnej stronie, w aplikacji bankowej albo na odwrocie swojej karty.

Jak wygląda fałszywy telefon z banku

Rozmowa często zaczyna się od informacji o rzekomej podejrzanej transakcji, próbie zaciągnięcia kredytu albo zagrożeniu pieniędzy na koncie. Oszust chce wzbudzić strach i przekonać rozmówcę, że trzeba działać natychmiast.

Może również przełączyć połączenie do drugiej osoby, która udaje pracownika działu bezpieczeństwa, policjanta albo specjalistę technicznego. Ma to zwiększyć wiarygodność całej historii.

Podczas rozmowy oszust może poprosić o:

• podanie loginu, hasła, numeru karty, kodu BLIK albo kodu SMS,
• zatwierdzenie operacji w aplikacji bankowej,
• wykonanie przelewu na „bezpieczny rachunek” lub „konto techniczne”,
• zainstalowanie programu do zdalnej obsługi telefonu albo komputera,
• zaciągnięcie kredytu w celu rzekomego zablokowania oszustwa,
• pozostanie na linii i niewykonywanie innych połączeń,
• nieinformowanie rodziny, banku albo Policji.

Każdy z tych sygnałów powinien zakończyć rozmowę. Pracownik banku nie powinien prosić o przekazanie hasła, kodu BLIK, kodu SMS ani pełnych danych umożliwiających dostęp do rachunku.

Siedem sygnałów ostrzegawczych

1. Rozmówca wywołuje presję czasu i twierdzi, że pieniądze znikną w ciągu kilku minut.

2. Prosi o hasło, kod SMS, PIN, kod BLIK albo dane karty.

3. Poleca wykonać przelew na „bezpieczny”, „rezerwowy” lub „techniczny” rachunek.

4. Namawia do zainstalowania aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do urządzenia.

5. Zabrania rozłączania się i samodzielnego kontaktowania z bankiem.

6. Prosi o zachowanie rozmowy w tajemnicy.

7. Jako dowód swojej tożsamości wskazuje wyłącznie numer wyświetlany na ekranie telefonu.

Numer prezentowany na ekranie może zostać sfałszowany. Dlatego nawet połączenie wyglądające jak rozmowa z oficjalną infolinią banku trzeba weryfikować niezależnie.

Więcej informacji znajduje się w poradniku Telefon z banku – jak sprawdzić rozmówcę?.

Co zrobić podczas podejrzanej rozmowy

Zastosuj następującą procedurę:

1. Nie podawaj żadnych danych i nie zatwierdzaj operacji.

2. Nie klikaj linków przesłanych w wiadomości SMS lub komunikatorze.

3. Nie instaluj aplikacji wskazanej przez rozmówcę.

4. Zakończ połączenie, nawet jeżeli rozmówca próbuje Cię zatrzymać.

5. Odczekaj chwilę i samodzielnie wybierz oficjalny numer banku.

6. Zapytaj bank, czy rzeczywiście próbował się z Tobą skontaktować.

7. Sprawdź, czy na rachunku nie pojawiły się operacje, których nie rozpoznajesz.

8. Zapisz numer telefonu, godzinę rozmowy oraz najważniejsze żądania rozmówcy.

Numer telefonu możesz dodatkowo sprawdzić w serwisie NumerSkan. Brak zgłoszeń nie potwierdza jednak bezpieczeństwa numeru. Nowy, przejęty albo sfałszowany numer może jeszcze nie mieć żadnych opinii.

Co zrobić po podaniu danych lub wysłaniu pieniędzy

Jeżeli podałeś dane logowania, kod autoryzacyjny, dane karty albo wykonałeś przelew, działaj natychmiast:

1. Skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię.

2. Poproś o zabezpieczenie rachunku, kart oraz bankowości elektronicznej.

3. Zmień hasła z bezpiecznego urządzenia.

4. Nie używaj tego samego hasła w innych usługach.

5. Jeżeli oszust uzyskał dane osobowe, rozważ zastrzeżenie numeru PESEL.

6. Zbierz dowody: numery telefonów i rachunków, wiadomości, linki, potwierdzenia przelewów oraz godziny zdarzeń.

7. Zgłoś zdarzenie Policji.

8. Podejrzaną stronę, wiadomość albo inny cyberincydent zgłoś do CSIRT NASK przez formularz incydent.cert.pl.

9. Obserwuj rachunek i niezwłocznie zgłaszaj bankowi operacje, których nie rozpoznajesz.

Przebieg zdarzenia możesz uporządkować w dzienniku incydentu. Chronologiczny zapis ułatwia przekazanie kompletnych informacji bankowi albo Policji.

Czy bank może zadzwonić do klienta

Tak, banki kontaktują się telefonicznie z klientami. Sam fakt odebrania połączenia nie potwierdza jednak tożsamości rozmówcy.

Bezpieczna weryfikacja polega na zakończeniu rozmowy i nawiązaniu nowego połączenia z numerem znalezionym samodzielnie w oficjalnym źródle. Nie korzystaj z numeru podanego przez rozmówcę ani z linku przesłanego w wiadomości.

Jeżeli bank udostępnia w swojej aplikacji funkcję potwierdzania tożsamości konsultanta, można z niej skorzystać. Nadal należy dokładnie czytać komunikaty autoryzacyjne i nie zatwierdzać operacji, której samodzielnie się nie rozpoczęło albo której celu się nie rozumie.

Jak zgłosić podejrzany numer w NumerSkan

Zgłoszenie numeru może ostrzec innych użytkowników. Opisz rzeczowo:

• za kogo podawał się rozmówca,
• czego żądał,
• czy wywoływał presję czasu,
• czy wysłał wiadomość albo link,
• czy polecał wykonać przelew lub zainstalować aplikację.

Nie publikuj haseł, kodów, pełnych danych karty, numeru PESEL ani innych danych wrażliwych.

Instrukcja znajduje się na stronie Jak zgłosić numer telefonu?.

Pojedyncze zgłoszenie jest sygnałem ostrzegawczym, a nie dowodem winy konkretnej osoby. Numer może zostać sfałszowany albo należeć do osoby, która nie ma związku z próbą oszustwa.

Najczęstsze pytania

Czy numer infolinii banku na ekranie oznacza, że dzwoni bank?

Nie. Numer prezentowany na ekranie może zostać podrobiony. Rozłącz się i samodzielnie zadzwoń na numer z oficjalnej strony, aplikacji bankowej albo karty.

Czy pracownik banku może poprosić o kod BLIK lub hasło?

Nie przekazuj telefonicznie hasła, kodu BLIK, PIN-u ani kodu autoryzacyjnego. Nie zatwierdzaj również operacji, której sam nie rozpocząłeś i nie rozumiesz.

Czy brak zgłoszeń w NumerSkan oznacza, że numer jest bezpieczny?

Nie. Oznacza jedynie, że w danym momencie serwis nie ma zgłoszeń dotyczących tego numeru. Zawsze należy niezależnie zweryfikować rozmówcę.

Gdzie zgłosić próbę oszustwa?

Skontaktuj się z bankiem. Próbę albo skutek przestępstwa zgłoś Policji. Cyberincydent możesz przekazać również do CSIRT NASK przez formularz incydent.cert.pl.

Materiał ma charakter informacyjny. W sytuacji zagrożenia pieniędzy albo danych skontaktuj się bezpośrednio z bankiem i właściwymi służbami.

Źródła